بعضى از افاغنه خيرگى كرده ده مجلد از كتب بقعه را برداشتند . ميرزا شفيع وزير تبريزى هم يكجلد تيمورنامهء هاتفى مذهب مجدول را ، كه در حاشيهء آن ديوان ميرزا - قاسم گنابادى نوشته شده بوده است ، بر سبيل امانت گرفته و ديگر باز پس نداده است . اينها دست درازيهاى نامساعدى بوده كه در زمان حكومت مقتدر نادر شاه بر اين آستانه صورت گرفته است و طبيعى است كه در عهد نابسامان بعد از وى دستهاى تطاول ديگرى كه بر آن بقعه باز شده است خيلى درازتر و گستاخ‌تر از آندوره بوده است . دست‌اندازى روسهاى تزارى بر بقعهء اردبيل و حمل كتابهاى آن بروسيه : در پايان جنگهاى رقت‌آور ايران و روس نيز براهنمائى « گريبايدوف » و دستور ژنرال « پاسيكويچ » روسى مقدار زيادى از كتب گرانبهاى آستانهء اردبيل بروسيه انتقال يافت . بطوريكه در جلد اول اين كتاب گفته‌ايم در اواخر جنگهاى ايران و روس ستونى از سپاه تزار ، بفرماندهى ژنرال سوختلن ، باردبيل آمد . او اگرچه بقلعه راه نيافت ولى شهر را تحت اشغال خود درآورد و تا انعقاد عهدنامهء تركمنچاى و اجراى مواد آن در اين شهر باقى ماند . گويا يكى از مأموريتهاى اين ژنرال روسى تصرف كتابخانهء شيخ صفى و حمل آنها بروسيه بوده است كه بنا بتوصيهء « پروفسور سن كرسكى » خاورشناس معروف روس و خواهش گريبايدوف از پاسيكويچ صورت گرفته است . براى تصرف كتابخانه فرمانده روس از معاريف شهر دعوتى نموده از آنها تسليم كتابها را خواستار گرديد . اينان ايستادگى كردند و بدين كار حاضر نگشتند ولى سرانجام آنها را وادار بتسليم نمودند و عمال تزارى در ژانويهء 1828 ميلادى تعداد 114 فقره از بهترين كتابها را ، كه جلدهاى آنها عموما طلا و نقره بود و مينياتورهاى زيبائى داشت ، بدقت بسته‌بندى نمود و روانهء پطر و گراد ( لنين‌گراد ) كنونى ساخت . دايرة المعارف بريتانيكا در اينباره نوشته است « بقعهء شيخ صفى الدين مساجد و مدارس عالى دارد . در اوايل قرن هفده كتابخانهء بسيار مهمى بوسيلهء شاه عباس در آنجا احداث گرديد كه حاوى عاليترين ، كمياب‌ترين و گرانبهاترين كتابهاى خطى بود ولى در سال 1828 ميلادى روسها آنها را به پطرزبورگ بردند و كتابخانهء مهمى در آنجا ترتيب دادند » « 1 » .

--> ( 1 ) - Encyclopedia Britanica . دورهء 11 . سال 1911 . ج / 1 .